Προσωπικά…

Ξυπνάς. Κάνεις ένα γρήγορο τσιγάρο με τον απαίσιο φραπέ σου, με τον οποίο αντικατέστησες τον φρέντο σου, γιατί πλέον σου πέφτει ακριβός. Πριν προλάβεις να σκεφτείς το οτιδήποτε άλλο, δουλειές και υποχρεώσεις έχουν κατακλύσει τους διαδρόμους του μυαλού σου, και πνιγμένος μέσα σε μια κουταλιά νερό σκέφτεσαι: «Μα γιατί φόρτωσα και φέτος τόσο πολύ το πρόγραμμά μου;»

Βέβαια, το καλοκαίρι που κάπως ηρέμησες από τις υποχρεώσεις σου, υπέφερες κανονικά και με τον νόμο. Ένιωθες παράσιτο που δεν έκανες κάτι παραγωγικό, που δεν δούλευες, που δεν περνούσες ώρες ολόκληρες μέσα στα μέσα μαζικής μεταφοράς, που μοιάζουν με την κόλαση προσωποποιημένη.

Και κάπου εδώ αρχίζει ο πανικός. Δεν μ’ αρέσει η καθημερινότητά μου, δεν μ’ αρέσει που δεν έχω χρόνο για τον εαυτό μου, δεν μ’ αρέσει που λέω «ναι» στα πάντα, κι ας μη θέλω να το κάνω. Σιχαίνομαι τη ρουτίνα, σιχαίνομαι τους ανθρώπους με τους οποίους αναγκάζομαι να συναναστρέφομαι και, πάνω απ’ όλα, σιχαίνομαι την ασχήμια της πόλης μου που αγαπώ τόσο πολύ. Ταυτόχρονα, όμως, ασφυκτιώ όταν δεν έχω κάτι να κάνω. Μα τι αδιέξοδο είναι αυτό! Γιατί αισθάνομαι έτσι;

Όταν οι σκέψεις αυτές καταφέρνουν να κατευναστούν, ξεχωρίζεις μια φωνή μέσα στο κεφάλι σου που πρώτη φορά ακούς: «Πρέπει να αποδείξεις την αξία σου στους άλλους. Δεν είσαι αρκετός αν δεν είσαι καλός στα πάντα.» Και έτσι, ξαφνικά, όλα βγάζουν νόημα. Ο λόγος που βλέπεις τους γύρω σου να τρέχουν κι αυτοί όλη μέρα, αλλά να το ευχαριστιούνται —σε αντίθεση με εσένα που νιώθεις να αργοπεθαίνεις— είναι γιατί εκείνοι όλα αυτά τα κάνουν για τον εαυτό τους. Εσύ, απ’ την άλλη, προσπαθείς να αποδείξεις σε όλους τους άλλους, ΟΧΙ ΣΕ ΕΣΕΝΑ, στους ΑΛΛΟΥΣ, ότι είσαι καλός, έξυπνος και εργατικός άνθρωπος. Με αποτέλεσμα να ρίχνεις τη ζωή σου και τον εαυτό σου σε έναν λάκκο που έσκαψες με τα ίδια σου τα χέρια.

Αυτή η κακούργα, πονηρή και δολιοφθόρα φωνούλα δεν υπάρχει μόνο στο δικό σου μυαλό. Υπάρχει και στο δικό μου και σίγουρα σε πολλών ανθρώπων γύρω σου. Όλα είναι μια απόφαση — μια στιγμή που αρπάζεις τη ζωή σου από τα μαλλιά, την κοιτάς κατάματα και της λες ότι θέλεις να αλλάξει. Ότι από εδώ και πέρα ζεις για εσένα και όχι για την επιβεβαίωση του κύκλου σου. Ότι έχεις δικαίωμα να ξαπλώσεις στο κρεβάτι σου για μία μέρα και να μην αισθάνεσαι τύψεις που δεν έκανες κάτι. Να σταματήσεις να είσαι εργασιομανής και να έρθεις αντιμέτωπος με τις ανησυχίες σου και τα προβλήματά σου, που τα έβαζες σε ένα κουτάκι βαθιά, στο πίσω μέρος του εγκεφάλου σου, και αρνιόσουν να τα αποδεχτείς και να τα αντιμετωπίσεις, με δικαιολογία ότι δεν έχεις χρόνο γι’ αυτά.

Η ανάγκη για επιβεβαίωση είναι βαθιά ριζωμένη σε όλους μας. Την χρειαζόμαστε και την αποζητάμε σε όλες τις ηλικίες. Όταν όμως φτάνει στο σημείο να γίνεται παθολογική ανάγκη και να αποτελεί την κινητήρια δύναμη για όλες μας τις πράξεις, καταλήγει καταστροφική. Η ισορροπία ανάμεσα στην αποδοχή από τους γύρω μας και από τον εαυτό μας είναι απολύτως σημαντική για τη διατήρηση της ψυχολογικής μας υγείας και της υπόστασής μας ως ενεργά μέλη της κοινότητας.

Όσο πιο πολύ μισείς την καθημερινότητά σου, τόσο περισσότερο μισείς τον εαυτό σου. Εννοείται πως πρέπει να είμαστε παραγωγικοί και να προσφέρουμε έργο στην κοινωνία, αλλά οι λόγοι που το κάνουμε πρέπει να είναι οι σωστοί, για να μπορέσουμε να ανταπεξέλθουμε στις προκλήσεις που θα μας έρθουν. Αλλιώς καταρρέουμε — κι εμείς και τα όνειρά μας.

Του Λόγου…Συνθέσεις

Ο φόβος της έκθεσης, γνωστός και ως «stage fright», είναι ένα από τα πιο συχνά συναισθήματα που βιώνουν οι άνθρωποι. Είτε πρόκειται για μια παρουσίαση στη δουλειά, είτε για μια σχολική εργασία, είτε ακόμα και για μια απλή παρέμβαση σε μια συζήτηση, πολλοί αισθάνονται έντονη πίεση όταν βρίσκονται μπροστά σε κοινό/ακροατές. Σύμφωνα με έρευνες, για κάποιους ο φόβος αυτός είναι ισχυρότερος ακόμα και από τον φόβο του θανάτου. Τι κρύβεται όμως πίσω από αυτό το συναίσθημα; 

Συχνά, αποδίδουμε τον φόβο της έκθεσης σε έλλειψη αυτοπεποίθησης/ευχέρειας λόγου ή απλά θεωρούμε ότι δεν είμαστε «φτιαγμένοι» για κάτι τέτοιο από την γέννησή μας και αυτό δεν θα αλλάξει ποτέ. Υπάρχουν όμως βαθύτερες ρίζες.

Αρχικά, βιολογικοί παράγοντες. Όταν βρισκόμαστε σε τέτοιες καταστάσεις, το σώμα μας ενεργοποιεί τον μηχανισμό «μάχης ή φυγής». Πρόκειται για μια φυσική αντίδραση άγχους. Έπειτα, ψυχολογικοί παράγοντες. Ο φόβος μην μας κρίνουν αρνητικά, η ανάγκη για τελειομανία, η χαμηλή πίστη στον εαυτό μας. Ειδικά για ορισμένα άτομα, το να νιώθουν ότι κάποιος τους βλέπει συνεχώς και ότι υπάρχουν πραγματικά και μπορούν να γίνουν αντιληπτοί από τον υπόλοιπο κόσμο, όχι μόνο σαν οντότητες, αλλά και πιο ειδικά, μπορεί οποιοδήποτε να δει πως μοιάζει το πρόσωπό τους, τα δόντια τους, τα μάτια τους, το χρώμα και την υφή των μαλλιών τους, τις τρίχες τους, τα χέρια τους, τα πόδια τους. «Βομβαρδιζόμαστε» καθημερινά από διάφορα «σποτ», «καμπάνιες» για το πόσο καλό θα μας κάνει να αποδεχθούμε τον εαυτό μας όπως είναι, πως το κάθε άτομο είναι ξεχωριστό πάνω στην γη και άλλα τέτοια. Ακόμη, όμως, δεν έχουμε καταφέρει να απομυθοποιήσουμε σαν υπάρξεις την εξωτερικά εικόνα/ομορφιά. Πάντα ο πιο όμορφος έχει το προνόμιο. Στην ουρά του σουπερμάρκετ, στην μουσική και την αναγνωρισιμότητα, στους στόχους και τα όνειρά του, παντού. Είναι λες και κάθε μέρα που περνάει μαθαίνουμε ότι η δημόσια εικόνα μας έχει όλο και περισσότερη αξία. Και αν κάτι μας κρατά πίσω τα βράδια είναι ότι μια μέρα, σε αρκετά χρόνια από τώρα, όλα αυτά θα αλλάξουν. Το σώμα και η ομορφιά είναι παροδικά, όπως και εμείς εξάλλου. 

Και τότε θα καταλάβουμε πως δεν κάναμε ποτέ όλα όσα θέλαμε πραγματικά με τον φόβο της έκθεσης, πως κάποιος θα καταλάβει ότι γεράσαμε, ότι μεγαλώσαμε, ότι αλλάξαμε και κυρίως ότι ίσως δεν είμαστε τόσο δυνατοί όσο νομίζουμε.