Του Λόγου…Συνθέσεις

Η ταινία Zabriskie Point (1970) του Michelangelo Antonioni με πρωταγωνιστές τους Mark Frechette (Mark) και Daria Halprin (Daria), με το εξαιρετικό soundtrack από τους Pink Floyd, τους Grateful Dead και άλλους εξέχοντες μουσικούς καλλιτέχνες είναι μια από τις πιο ιδιαίτερες και ριζοσπαστικές ταινίες του Antonioni αλλά και της περιόδου 1965-1975. Η ταινία ακολουθεί τον νεαρό Mark, ενεργό μέλος της μαρξιστικής νεολαίας στο πανεπιστήμιο του Λος Άντζελες ο οποίος, αδίκως κατηγορούμενος από τις αρχές, κλέβει ένα μικρό αεροσκάφος για να διαφύγει και την Daria , μια Αμερικανίδα που ταξιδεύει οδικώς στην έρημο της Καλιφόρνια για δουλειά. Οι δύο νέοι συναντιούνται στο σημείο του Zabriskie Point της ερήμου και έχουν μια ιδιαίτερη υπαρξιακή και σωματική συναναστροφή. Η ταινία είναι πολλά περισσότερα από αυτό που φαίνεται εκ πρώτης θέασης καιμπορεί να επιφέρει ποικίλλες μεταφράσεις και νοήματα. Το έργο είναι βαθιά συμβολικό, αλληγορικό και με τον τρόπο του φουτουριστικό, ενώ νοηματικά βρίθει ρεαλιστικών στοιχείων. Αποτελεί μια κατακραυγή προς την Αμερικάνική κουλτούρα της εποχής, την αστυνομική βία, την απόγνωση των νέων βλέποντας το κοινωνικό κράτος πρόνοιας να συρρικνώνεται, τις κοινωνικές και ταξικές ανισότητες μεταξύ λευκού και μαύρου πληθυσμού, την νεανική ελπίδα που καταρρίπτεται από τα εξωτερικά γεγονότα. Η συνεύρεση των δυο νεαρών στην έρημο καθρεφτίζει την τάση φυγής των νέων από την αστική βιομηχανική αλλοτρίωση που τους προωθούν ως «εξέλιξη», την ανάγκη τους για παιδικότητα, έκφραση, έρωτα και σεξουαλική ελευθερία, την επιθυμία τους να τα «ανατινάξουν» όλα και να τα χτίσουν από την αρχή. Τα κλασικά υφολογικά στοιχεία του Antonioni είναι παρόντα, όπως η έμφαση στο τοπίο, οι αρκετοί νεκροί χρόνοι, το μεγάλο εύρος στη διάρκεια, η αφαιρετικότητα και η λιτότητα στην αφήγηση και η έμφαση στη γεωμετρικότητα με το φυσικό τοπίο, την έρημο, τους ατελείωτους δρόμους. Η τελευταία σκηνή, όπου όλα τα σύμβολα καταπίεσης, προπαγάνδας και απανθρωποποίησης ανατινάσσονται και διαλύονται είναι πολύ ουσιαστική και μεταμοντέρνα,αναδεικνύοντας με εξτρεμιστικό τρόπο την νεανική οργή, την απογοήτευση και την καταπίεση που δεν γνωρίζει πώς να εκφραστεί, οπότε απλά «σκάει». Είναι πραγματικά κρίμα το γεγονός ότι η ταινία αντιμετώπισε τόση βία και λογοκρισία σε επίπεδο κριτικών και εισπράξεων και οι λόγοι είναι δυστυχώς προφανείς… Ευτυχώς,αποτέλεσε μια από τις σημαντικότερες ταινίες του Michelangelo Antonioni την οποία οι λάτρεις του κινηματογράφου μελετούμε ακόμη και σήμερα! Είναι η κραυγή μιας γενιάς που πέθαινε μέσα στην αλλοτρίωση και τις συνθήκες που ακρωτηρίαζαν τη δημιουργικότητα, την ελευθερία αλλά και την νοημοσύνη της, με βαθύ νόημα και συμβολισμό για τις επόμενες γενιές που βιώνουν την ίδια κατάσταση, χωρίς τρόπο διαφυγής. Ομολογώ ότι με συγκίνησε το βλέμμα της Daria στο τέλος…*η κριτική απευθύνεται σε σύγχρονο κοινό, με σημερινά δεδομένα